Θα προστατεύονται τα αρχαία στο Ελληνικό;

*από την Αγγελική Κώττη

Η προστασία, ανάδειξη και φροντίδα των μνημείων στην περιοχή είναι εξασφαλισμένες από τους νόμους. Επιπροσθέτως σχεδιάζεται η δημιουργία ενός ζωντανού εκθεσιακού χώρου για την ιστορία της περιοχής

Το ίδιο το Σύνταγμα, ο εξαιρετικός ελληνικός αρχαιολογικός νόμος 3028/2002, σειρά διατάξεων σε άλλους νόμους, καθώς και το Μνημόνιο Συναντίληψης και Συνεργασίας που έχει υπογράψει η υπουργός πολιτισμού, Λυδία Κονιόρδου, με την Ελληνικό ΑΕ προστατεύουν τις αρχαιότητες που έχουν αποκαλυφθεί ή θα αποκαλυφθούν στο ακίνητο της επένδυσης στο Ελληνικό. Οι διαδικασίες ελέγχου, οι εκδόσεις αδειών, η υποχρέωση να μην κινδυνεύουν και να μην προσβάλλονται καθ’ οιονδήποτε τρόπο τα μνημεία περιγράφονται αναλυτικά στους (αυστηρούς) νόμους και στο μνημόνιο. Όμως δεν αρκούνται μονάχα σε αυτό οι επενδυτές. Ανάμεσα στους πρωτεύοντες στόχους τους είναι και η ανάδειξη της ιστορίας του τόπου από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας, όπως και των αρχαίων που υπάρχουν εκεί.

Η προστασία των αρχαιοτήτων προβλέπεται από τη Μελέτη Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης Μητροπολιτικού Πόλου Ελληνικού-Αγίου Κοσμά. Σύμφωνα με όσα ρητώς αναφέρονται, η «πολιτική ολοκληρωμένης προστασίας» είναι το πρώτιστο. Επίσης σε όλη τη διάρκεια του έργου, η διαχείριση και προστασία των αρχαιολογικών ευρημάτων και η προστασία και η ανάδειξη μνημείων αντιμετωπίζονται σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο 3028.

Τι ακριβώς σημαίνουν, όμως, όλα αυτά; Πως στο Ελληνικό οι αρχαιότητες – και όσες έχουν εντοπισθεί και κηρυχθεί και όσες θα εντοπισθούν – θα τύχουν απόλυτου σεβασμού και θα ενταχθούν στον πολεοδομικό ιστό, είτε μέσα στο Μητροπολιτικό Πάρκο είτε κοντά σε κτίρια που υπάρχουν ή θα δημιουργηθούν. Όπως εξηγούν στα Νέα της Τέχνης εκπρόσωποι των μελετητών οι οποίοι ασχολήθηκαν με τα ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία, στόχος τους δεν είναι απλώς η προστασία των αρχαιοτήτων, αλλά και του ιστορικού τοπίου και, φυσικά, των νεότερων μνημείων.

Ενημέρωση του επισκέπτη

Αρκεί αυτό; Κατά τους ίδιους, δεν αρκεί. Πρόθεση είναι να μπορεί ο επισκέπτης να ενημερωθεί αναλυτικά για την ιστορία του τόπου με κάποια έκθεση, ίσως σε ένα από τα υπόστεγα που έχουν κηρυχθεί διατηρητέα. Ξεκινώντας από τα πολύ κοντινά μας χρόνια, τότε που το Ελληνικό λειτουργούσε ως αεροδρόμιο, και πηγαίνοντας προς τα πίσω. Πρώτος σταθμός, η εγκατάσταση Μικρασιατών προσφύγων και η δημιουργία οικισμού. Επί Τουρκοκρατίας, ο γαιοκτήμονας Χασάν (από τον οποίο πήρε το όνομα ο λόφος Χασάνι) έχτισε πύργο για να προστατεύει τα κτήματά του από τους πειρατές, οι οποίοι υπήρξαν μάστιγα για την Αττική ήδη από τον 11 ο αιώνα.

Πηγαίνοντας ακόμα πιο πίσω, οι αρχαιολόγοι έχουν διαπιστώσει πως κατά τη βυζαντινή περίοδο το Ελληνικό ήταν υποβαθμισμένο λόγω φτωχών εδαφών· ούτε ποταμοί υπήρχαν ώστε να έ- χουμε προσχώσεις, ούτε ο Υμηττός είχε χώμα που, άλλωστε, προς τα δυτικά ήταν γεμάτος λατομεία πέτρας.

Και φτάνουμε στην αρχαιότητα με τους δήμους Ευωνύμου και Αλιμούντος. Ειδικά ο δεύτερος ήταν και πολύ μικρός και φτωχός. Τα πλούσια εδάφη ήταν προς την Αιξωνή. Οι δήμοι Ευωνύμου και Αλιμούντος, όμως, είχαν λιμάνια. Λιμάνια υπήρχαν και κατά τους προϊστορικούς χρόνους στα ίδια μέρη, στο σημερινό Άγιο Κοσμά. Στο Ακρωτήριο, όπως μας λένε οι συνομιλητές μας, στην αδόμητη ζώνη απολύτου προστασίας των αρχαιοτήτων, αν γίνουν ανασκαφές πιθανώς να φέρουν στο φως πρωτοελλαδικά ή μεσοελλαδικά κτίσματα (2000- 1600 π.Χ.).

Το όραμα δεν περιλαμβάνει ένα ακόμα μουσείο, αλλά μια ωραία, ζωντανή και πλούσια σε πολυμέσα έκθεση με ελάχιστες ή και καθόλου πρωτότυπες αρχαιότητες. Ένα χώρο όπου θα μπορούν οι αρχαιολόγοι να αφηγηθούν μικρές και μεγάλες ιστορίες, προκαλώντας τον επισκέπτη να επαναλάβει την περιήγησή του στο Μητροπολιτικό Πάρκο καθώς θα του προσφέρει γνώση, αλλά και απόλαυση.

Το κείμενο αυτό δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στο τεύχος 235 (Νοέμβριος 2017-Ιανουάριος 2018) των Νέων της Τέχνης.

Print Friendly, PDF & Email